در سنه ( 151 ه ) هزار مرد از حكمرانى سند به افريقا گماشته و بجاى او هشام بن عمر و تغلبى به منصورهء سند آمد ، تا ريشهء نفوذ علويان و عبد اللّه را ازين سرزمين بركند ، و او در همين سال سفيح برادر خود را فرستاد ، تا عبد اللّه اشتر را در يكى از شكارگاهها سند يافته و در جنگى او را بكشت « 1 » و چون سرزمين سند را از طرفداران آل ابو طالب پاك كرد ، دستهء كشتىهاى جنگى را در مهران ( درياى سند ) تعبيه نمود ، و لشكر بحرى را بقيادت عمرو بن جمل بسوى نارند ( ساحل غربى گجرات ) فرستاد ، و خودش به مرزهاى هند توجه كرد ، و قندابيل ( گنداوه كنونى ) و ملتان را تا كشمير بدست آورد ، و برادرش بسطام بن عمرو را بر منصوره حاكم گماشت . چون هشام به ملتان رسيد و آن شهر را بعد از جنگى گرفت ، كشتىها را به طرف شمال در درياى سند سوق داد ، و به شهر قندهار ( ويهند ) مقابل اتك كنونى رسيد ، آن شهر را بكشود و معبد بد ( بودا ) را برانداخت ، و بجاى آن مزگتى را بنا فرمود ، در عهد او بلاد سند آبادان شدند ، و مردم او را دوست داشتند ، و ادارهء امور را به نحو احسن انجام داد ، و مرزها را نگهبانى نمود « 2 » تا كه در سنه ( 156 ه ) خليفه منصور ولايت كرمان را هم در تحت ادارهء او در آورده بود « 3 » هشام در سنه ( 157 ه ) با هداياى بىنظير سند بحضور منصور رسيد ، و بعد از كمى در عراق بمرد ، و بجايش معبد بن خليل تميمى كه مردى نيكوكار بود ، بر سند والى شد « 4 » و چون در سال ( 158 ه ) منصور بمرد ، و المهدى پسرش خليفه شد ، معبد در سند بود ، ولى وى در سنه ( 159 ه ) از جهان رفت ، و مهدى در عوض او روح بن حاتم مهلبى را بر سند والى گردانيد ، و نامه‌هايى بنام راى سند و مهراج فور هند فرستاد ، و ايشانرا به فرمانبردارى خويش فراخواند « 5 » و معلومست كه اين

--> ( 1 ) - ابن اثير 5 / 283 و طبرى 2 / 290 ( 2 ) - فتوح البلدان 544 و تاريخ اليعقوبى 2 / 373 ( 3 ) - ابن اثير 6 / 5 ( 4 ) - تاريخ يعقوبى 2 / 373 و طبرى 6 / 302 و الكامل 6 / 5 ( 5 ) - يعقوبى 2 / 395